Rodzaje ścian w budownictwie naturalnym

Strawbale

Strawbale, czyli kostki słomy – jako materiał budowlany były wykorzystywane już w XIX wieku na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki. Przyczyną zastosowania tego rodzaju budulca był deficyt materiałów budowlanych, takich jak drewno. W stanie Nebraska, gdzie narodziła się technologia z wykorzystaniem kostek słomy (z języka angielskiego: strawbale), tereny obfitowały w trawy. W tym samym czasie wynaleziono końską prasę, co umożliwiło kompresowanie pozyskanego materiału w kostki. W ten właśnie sposób powstał materiał, który zdobył uznanie w budownictwie naturalnym. Siano wkrótce zastąpiono słomą. W budynkach powstałych z użycia tego materiału początkowo stosowano tynk cementowy, lecz po pewnym czasie do tego celu wykorzystywano glinę i wapno. Technologia ta była początkowo wykorzystywana do budynków gospodarczych, jednak z biegiem czasu zaczęto stosować ją z powodzeniem do wznoszenia domów. W ten sposób domy ze słomy i gliny zyskiwały na popularności, aby następnie stracić na wartości na rzecz technologii nazywanych potocznie “tradycyjnymi’, czyli związanymi z betonem i stalą. W chwili obecnej budownictwo wykorzystujące słomę i glinę – znów nabierając znaczenia, zwłaszcza w społeczeństwach z wysoką świadomością ekologiczną.

W technice “strawbale” wypełniamy konstrukcję nośną sprasowaną słomą, którą następnie pokrywamy naturalnymi tynkami. Najwięcej budynków w tej technice powstało w ojczyźnie tej metody, czyli Stanach Zjednoczonych – z wynikiem ponad kilku tysięcy. W Europie natomiast, dużo tego rodzaju architektury jest we Francji, Niemczech czy Austrii. Taki stan rzeczy związany jest z regulacjami prawnymi obowiązującymi w danym kraju oraz z popularyzacją tej techniki poprzez organizacje pozarządowe.

 

Na zdjęciu przedstawiony został dom wznoszony w technologii “strawbale”, a dokładnie wypełnieniowej, gdzie słomy używa się jedynie jako wypełnienia konstrukcji drewnianej. W ramach tej metody funkcjonują odmiany pozwalające na umieszczenie konstrukcji drewnianej w ścianie w różny sposób. Dobór tej metody zależy bardzo mocno od konkretnej sytuacji oraz funkcji budynku. Umieszczenie słupów drewnianych wewnątrz ściany pozwala na ich ukrycie, jednak w tym przypadku może wystąpić konieczność przycinania kostek słomy. Same słupy drewniane mogą powodować powstanie mostka termicznego, jako że drewno ma wyższy współczynnik przewodzenia ciepła od słomy. Jeśli słupy nośne nie znajdują się w objętości ściany to montuje się je na zewnątrz lub wewnątrz budynku.

W Polsce jesteśmy aktualnie świadkami znacznego wzrostu zainteresowania techniką wznoszenia budowli z użyciem kostek słomy. Do tej pory powstało kilkadziesiąt obiektów w tej technologii.

Słombele są łatwe do kształtowania według indywidualnych potrzeb i elastyczne w użyciu. Zapewniają bardzo dobrą izolację akustyczną, a otynkowane odznaczają się doskonałą odpornością na ogień i szkodniki.

Loadbearing

Kostek słomy można również użyć do wykonania ściany, która nie potrzebuje szkieletu drewnianego. Mowa tu o metodzie samonośnej (z angielskiego: loadbearing), gdzie słoma przenosi również obciążenia z dachu. Główną zaletą tej techniki jest jej prostota i możliwość dowolnego kształtowania bryły budynku. Wznoszenie takiego obiektu przypomina zabawę w klocki Lego. Taka konstrukcja nie wymaga szkieletu drewnianego, czy stalowego, więc jest również oszczędna. Użycia drewna wymaga jedynie więźba dachowa oraz wykonania ram dla okien i drzwi. Kostki łączone są ze sobą dzięki wbijanym w nie prętom: stalowym lub drewnianym. Pręty te powinny przechodzić przez kilka warstw kostek, które dodatkowo są przymocowane do fundamentu lub belek podwalinowych – dzięki starterom. Przy tej technice, na kostki słomy układa się drewniane belki – oczep, a następnie spręża specjalnymi taśmami lub stalowymi linkami.

Modułowe

W celu przyspieszenia i ułatwienia procesu wznoszenia budynku, można zastosować technikę modułową. Elementy budynku są wcześniej przygotowywane według szczegółowego projektu, a następnie transportowane w miejsce montażu. Zaletą tej techniki jest przygotowanie poszczególnych elementów w warunkach, gdzie słomie nie zagraża zawilgocenie, a sam montaż można już wykonać szybko. Drewniane ramy posiadają również drewniany szkielet wewnętrzny, który jest wypełniany ubijaną słomą. Po wypełnieniu elementu wykonywana jest wstępna warstwa krycia z gliny. Wadą powyższej techniki jest konieczność użycia ciężkiego sprzętu – ze względu na masę modułów, sięgającą nawet kilkuset kilogramów.

Źródło: stankowice64.com

Cegła suszona

Określana często terminem “adobe” – cegła ta jest suszona na słońcu, ale nie jest dodatkowo wypalana, tak jak dzieje się w przypadku klasycznej cegły. Najbardziej popularna była tam, gdzie brakowało surowców potrzebnych do budowy lub wypalania cegieł. Wykonuje się ją z gliny, iłu lub mułu wymieszanego z trawą lub słomą. Cegły kształtuje się najczęściej w prostopadłościan.Tak otrzymana cegła jest tania i przyjazna środowisku.

Ziemia ubijana

Ziemia ubijana w szalunkach (z angielskiego: rammed earth), tradycyjnie używana była już kilka wieków przed naszą erą. Od tamtej pory technika ta jest ulepszana pod wieloma aspektami. Struktura ściany oraz jej jakość zależy od rodzaju stosowanej ziemi, stosunku ilości składników, ich ziarnistości oraz zawartości wody.

Ścianę z ziemi ubijanej wykonuje się w stalowych lub drewnianych szalunkach wykorzystywanych wielokrotnie. Pod ścianą należy wykonać fundament w postaci ławy. Do szalunków wsypywana jest ziemia z dużą zawartością gliny. Taka mieszanka powinna mieć niedużą wilgotność. Mur powstaje poprzez ręczne ubijanie kolejnych warstw ziemi, najczęściej o różnym kolorze dla efektu estetycznego. Układanie warstw kontynuuje się aż do uzyskania przez mur odpowiedniej wysokości. Po zdjęciu szalunków, ściany mają zwykle grubość od 30 cm do 60 cm i dobrze sprawdzają się w ciepłych i suchych klimatach. Natomiast w chłodniejszych – dobrze służą jako wewnętrzna masa termalna; lub po ociepleniu, jako ściana zewnętrzna, gdyż sama ziemia nie jest niestety dobrą izolacją cieplną. Ziemia ubijana w szalunkach jest popularna w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych i Francji, a także zyskuje uznanie w Nowej Zelandii. Nigdzie jednak nie jest tak popularna jak w zachodniej części Australii, gdzie co czwarty dom jest wybudowany w tej technice. Gotowa ściana z ziemi ubijanej w szalunkach daje niezwykłe efekty estetyczne, które są czasem podkreślane poprzez dodawanie specjalnych pigmentów do poszczególnych warstw. Z tego powodu rzadko się ją tynkuje, choć czasem, by zapewnić dodatkową ochronę, lub dopasować się do budynków sąsiednich, jest to niezbędne.

Glina lekka

W technice gliny lekkiej występują dwie metody kształtowania materiału. W pierwszej z nich: masę gliniano-słomianą można ubijać w szalunkach – w ten sposób tworząc ścianę, która wymaga jedynie otynkowania. Natomiast drugim sposobem wykorzystania gliny lekkiej jest formowanie bloczków. Do wykonania masy wykorzystywana jest zawiesina gliniana oraz sieczka słomiana. Taka masa po wyschnięciu stanowi świetne podłoże pod tynk gliniany lub wapienny. Dzięki zastosowaniu wypełniacza w postaci sieczki słomianej redukujemy gęstość z około 1700kg/m3 – dla czystej gliny oraz do 300-1000kg/m3 – dla gliny lekkiej. Tak obniżona gęstość zwiększa izolacyjność termiczną i akustyczną przegrody. Aby wykonać ścianę z gliny lekkiej najpierw wykonywany jest ruchomy szalunek. Masę ubija się ręcznie aż do uzyskania pożądanej wysokości, a szalunek przesuwa dalej. Ściany wykonywane jako zewnętrzne mają około 50-60 cm grubości. Istnieje również możliwość wykonania ścian działowych z gliny lekkiej. W tym przypadku grubość ściany wynosi około 20 cm. Przegrody z gliny lekkiej świetnie sprawdzają się jako ściany działowe ze względu na ich funkcję jako masa termalna.

Bloczki gliniane wykonywane są poprzez wykładanie masy gliniano-słomianej w specjalnej formie/prasie przypominającej pustaczarkę. Uformowany bloczek przenosi się w miejsce, gdzie nie będzie narażony na działanie wilgoci. Schnięcie bloczka, w zależności od warunków, trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Masę słomo-glinianą należy przygotować zgodnie z normą BN-62/6738-02. Budownictwo z gliny. Masy gliniane. Na podstawie praktyki ze zrealizo­wanych już budów, przygotowywanie zawiesiny glinianej odbywa się za pomocą prostego młyna kulowego lub betoniarki o pojemności 150 litrów, do której wrzucano 2 granitowe otoczaki. W skrzyni o wymiarach ok. 2 m x 3 m, do której zlewany jest szlam gliniany, miesza się go z sieczką o długości ok. 30 cm, pozyskaną z pociętych bloków prasowanej słomy. Tak przygotowana masa jest gotowa do formowania z niej elementów.

Bloczki są łatwe w użyciu, tworzą podłoże o wysokiej przyczepności, można je murować przy użyciu zaprawy glinianej lub wapienno-glinianej. Podobnie jak elementy z gliny lekkiej, formowane w szalunkach – z bloczków konstruujemy grube ściany zewnętrzne lub wewnętrzne o charakterze akumulacyjnym.

Cordwood

Mur z polan (z angielskiego: cordwood) daje oryginalne efekty estetyczne. Ściana wykonana jest z kawałków okorowanego drewna, najczęściej sosnowego. Przestrzeń pomiędzy tymi kawałkami wypełniona jest masą glinianą. Typowe grubości ścian dla tej techniki to 12 cm, 24 cm i 36 cm. Elementy drewniane są specjalnie eksponowane i wystają kilka centymetrów poza wypełnienie. Materiał drewniany w tego typu ścianie stanowi około 40-60% jej powierzchni. Przegrody w technice “cordwood” wykonywane są na dwa sposoby. W pierwszej z nich, do masy wypełniającej, dodawane są inne materiały zwiększające izolacyjność. W drugim sposobie, wypełnienie stanowi masa gliniana, układana na wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni, a w środku stosowany jest inny materiał izolacyjny. Mury w technice “cordwood” mogą być wykonywane jako samonośne lub z wykorzystaniem dodatkowego drewnianego szkieletu nośnego.

Rozwiń
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now